Kalite Geliştirme Tekniklerinin İlk Basamağı: 5S Yöntemi ve Uygulamaları


Bu sefer de eğitim verdiğim konulardan birine değinmemin tüm paydaşlarım için de fayda sağlayacağını düşünerek sizlerle bu yazıyı paylaşıyorum. Elbet burada anlatmaya çalıştığım genel çerçeve ve bu kadar hafife aldığımız yöntemlerin uygulama adımları ve sağlayabileceği faydalara ilişkin bir miktar farkındalık oluşturabilmektir.

Uygulamalı ve hikaye tabanlı eğitimlerle; bir firmanın çalışanlarında ekip çalışmasını da tetiklemesi ve bu yönde bir motivasyon sağlaması nedeniyle 5s ve Kaizen gibi problem çözme yöntemleri; Toplam Kalite Yönetiminde başlangıç aşaması olarak önerilmektedir. Ayrıca bilindiğinin aksine sadece üretim tesislerinde değil, hizmet ve teknoloji sektöründe de oldukça yaygın olarak kullanılarak etkinlik ve verimlilik açısından iyileştirme sağlanmaktadır.

5S; Organizasyonlarda kaliteli çalışma ortamı yaratmak ve sürekliliğini sağlamak için kullanılan bir Toplam Kalite tekniktir.

Resim2

5S Toplam kalite ortamı yaratmanın 5 adımıdır şeklinde tanımlanabilir. 5 S ile diğer pek çok kalite aracının uygulanması için uygun ortam oluşturulur.

Çalışma koşullarını performans, konfor, güvenlik ve temizlik açılarından en iyileştirme amacı güder.  Ayrıca temiz ve organize bir çalışma ortamı sağlayarak israfın ve değişkenliğin azalmasını sağlar.

S harfi ile başlayan 5 Japonca kelimenin baş harflerinin bir arada ifade edilmesi nedeniyle 5S adı ile bilinmektedir.

Resim1

5S bir çeşit devrim hareketi olarak tanımlanabilir. Fakat değişim hareketinde diğer kalite uygulamalarında da olduğu gibi üst yönetimin katılımı şarttır.

5S’te başarılı olunması daha bir çok alanda başarının yakalanması anlamını taşır. İş yerlerinde disiplin, düzen çok önemlidir. Kurallara uymamanın doğuracağı karışıklık sadece günlük çalışma şartlarını etkilemez, ürün kalitesine kadar uzanacak bir umursamazlığın başlangıcı olabilir. Bundan dolayı oluşabilecek sorunları önlemek için işletmede her faaliyetin bir kuralı olmalı ve her şeyin belli bir düzene göre yapılması gerekmektedir.

5S’i uygulayabilmek için öncelikli olarak düşünce yapısı değiştirilmelidir.

5S gerek özel, gerekse iş hayatında başarıya, mutluluğa giden yoldur.

resim3-e1498119394406.png

Firmalar yaşayan organizmalar gibidir. Sağlıklı organizmalar kendi çevreleri içerisinde, esnek bir şekilde hareket ederler ve değişirler.

İş dünyasında, müşteriler her zaman değişmeye ihtiyaç duyarlar, yeni teknolojiler geliştirilir, marketlerde nesilden nesile yeni ürünler var olur. Firmalar düşük maliyetle, daha gelişmiş ürünler üretirken, satış rekabeti her yıl artar.

Bu değişimlerden dolayı, firmalar değişen iş çevresine adapte olarak hayatta kalmalarını sağlamak için yeni yollar bulmalıdırlar. Bunu yapmak için, eski örgütsel kavram ve geleneklerden çok zamana uygun yeni metotlara adapte olmalıdırlar.

Herhangi bir şirketin hayatta kalmasını sağlamak için, uygulamaların başlangıç noktası 5S adımlarını mükemmel bir şekilde uygulamaktır. İnsanlar 5S i kişisel yaşantılarında, farkında olmadan uygularlar. Herkesin bildiği ve uygun alanlarda çöp kutuları, havlular ve kağıt mendiller bulundurmak için, Sınıflandırma ve Düzenlemenin pratiğini yaparız. Ev ortamı kalabalık, düzensiz olduğunda, işlevlerimiz verimsizleşir.

 

5S sistemi insanlara o kadar basit görünür ki, bunun önemini gözden kaçırırlar. Bununla birlikte,  şu gerçekleri de itiraf ederler :

  • Düzenli ve temiz firma yüksek verimliliğe sahiptir
  • Düzenli ve temiz firma daha az kusurlu ürün ve/veya hizmet üretir
  • Düzenli ve temiz firma daha iyi son gün teslimatı sağlar
  • Düzenli ve temiz firma daha güvenli bir çalışma yeri demektir.

Bütün bu uygulama süreci için bir planlama yapılmalıdır. Süreç yürütülerek artık rutin bir faaliyetler bütünü haline gelmelidir. Her adım için bu plan dahilinde ilerlenmelidir.

Resim7

5S TEKNİĞİNİ UYGULAMA ADIMLARI:

  1. PROJE EKİBİNİN OLUŞTURULMASI: Fabrika genelinde yürütülen 5S faaliyetlerinin yönlendirilmesi, yürütülmesi,  birimler arasındaki koordinasyonu ve standartlaştırılmanın sağlanması için 5S proje ekibi oluşturulmalıdır. Bu ekipte Fabrikanın değişik birimlerinde yer alan Üretimden sorumlu kişiler ve  Vardiya Amirleri yer almalıdır.
  2. 5S MASTER PLANIN OLUŞTURULMASI : 5S’in uygulanacağı işlere ilişkin adımlar zaman sıralamasına göre belirlenir. Kırmızı etiket çalışmaları, eğitim ve uygulama adımları, 5 aşamanın ilerleyişi planlanır ve programlanır.
  3. ALT EKİPLERİN OLUŞTURULMASI : 5S ile beraber çalışma bölgesinde bir ekip kurulmalıdır. Tüm çalışanların katılacağı bir ekip olabileceği gibi eğer çalışan sayısı fazlaise, belirli kişilerden oluşan bir ekip de kurulabilir. Bu ekip tüm çalışmaları ve ele alınan konuların bölge içinde diğer çalışanlara yayılımını ve kontrolünü sağlar.
  4. İZLEME: 5S çalışmasıyla beraber yapılacak tüm aktivitelerin izlenebilmesi için Pano oluşturulmalı,herkesin görebileceği bir yere konmalıdır. İlerleyen çalışmalarla birlikte pano tüm çalışmaları kapsayacak şekilde doldurulur.

Ayrıca her adımda var olan problemler için Kaizen yapılabileceği gibi 16 büyük kayıpla ilgili iyileştirmelerde yapılabilir. Bunlar panoda adımlara ayrılmış yerlere asılır. Matbu Kazien Formları tasarlanır ve kullanılır.

Kısacası hem çalışan açısından, hem uygulayan kurum ve kuruluş açısından bir çok fayda sağlayan bu yöntemin hakkıyla uygulanması durumunda etkinlik ve verimlilik açısından başarının kaçınılmaz olduğu gerçektir.

 

Ayşem Ece YALÇINKAYA

 

 

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s