Kalite Çemberleri


  Kalite Çemberleri; birlikte çalışarak ve belirli aralıklarla toplantılar yaparak, belirlenen problemlerin kaynaklarını ve nedenlerini araştıran, tespit eden, çözen ve üst yönetime sunan çalışma grupları anlatılmaya çalışılmıştır. Temelinde; İş yaşamını, işletmenin hareketlerini, uygulamalarını ve kalite yaratma işlevini çalışanların üstlenmesini sağlamaktır.

9228113

Kalite Çemberleri, geliştirme grupları, kalite çevrimi ve sorun çözme grupları isimleri altında da adlandırılmaktadırlar.

Kalite Çemberleri, genellikle sayıları 10’u geçmeyen (4-12 kişi), aynı alanda benzer işleri yapan çalışanların oluşturduğu, işe ilişkin sorunları belirleyen, inceleyen ve giderme yollarını arayan çalışma gruplarıdır.

Kalite Çemberlerinin Japonya’da uygulanması ile birlikte Japonya’nın verimliliğinde ve kalkınmasında büyük rolü olmuştur. Bu sistem ekip ruhu özelliğine sahip toplumlarda iyi sonuç vermiştir. Ancak, Türk toplumu bireyselci yapısı nedeni ile ekip çalışmaları ile maalesef başarılı olamamaktadır ( ki bunun ana nedeni özümüzü kaybetmemizdir yoksa eskiden köylerimizde imece usulü denilen yöntem aslında ekip ruhumuzun var olduğunun da kanıtıdır).

Kalite çemberleri çalışmaları, 1949 yılında II. Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle başlamıştır. O yıllarda yapılan çalışmalarda, sanayiden kopuk kalan araştırma ve analizin verimsizlik yarattığının farkına varılmış ve mühendisler, bir fabrikadaki bütün kalite üretim sorunlarını araştıramayacaklarından dolayı, işçilerin bu görevi paylaşabilecekleri bir ortam meydana getirmeyi düşünmüşlerdir. Bu amaçla, işçilere, kalite ve üretim sorunlarını belirlemede çeşitli eğitimler verilmeye çalışılmıştır. Amerikalı mühendisler tarafından geliştirilen bu teknikler, bugün Kalite Çemberleri’nin temelini oluşturmaktadır.

Uzun yıllardır ABD’de kullanılan bu tekniklerin Japonların kullandığı tekniklerden farkı ise; onların bu teknikleri üretim düzeyindeki işçilere öğretmedeki kararlılıkları ve daha sonra kalite ve üretimi arttırmak için işçilere örgütteki değişiklik yapma yetkisi ve gücünü vermeleridir.

Çemberlerin geliştirilmesinden önce; “Kalite Kontrolü”nün gelişmesinde temel olarak üç dönem vardır. Bunlar:

  1. Araştırma ve inceleme dönemi ( 1946 – 1950 )
  2.  İstatistiksel Kalite Kontrolü ( 1950 – 1954 )
  3. Kalite Kontrolün sistematik olarak uygulanması dönemi ( 1955 – 1960 )

olarak özetlenebilir.

 

 İstatistiksel Kalite Kontrol ve Toplam Kalite Kontrol teknikleri ve kavramları ABD’de geliştirilmiş olmasına rağmen, bu teknikler Japon şirketleri tarafından ithal edilmiş, yaygın hale getirilmiş ve üretim düzeyine getirilmiştir.

infographics

Ishıkawa’ya göre firma çapında Kalite Kontrol etkinliklerinin bir parçası olarak yürütülen Kalite çemberi etkinliklerinin arkasındaki temel fikirler şunlardır;

  • Şirketin iyiye gitme gelişmesine katkıda bulunmak,
  • İnsana saygı duymak ve içinde yaşamaya değer, mutlu ve aydınlık bir işyeri yaratmak,
  • İnsan yeteneklerini tamamen harekete geçirmek ve sonuçta sonsuz olanaklar ortaya çıkarmak .

 

Ishıkawa, Kalite Çemberi faaliyetleri yürütülürken dikkat edilmesi gereken 10 noktayı da şöyle belirtmektedir.

  1. Kendini geliştirme
  2. Gönüllülük
  3. Grup etkinliği
  4. Bütün çalışanların katılımı
  5. Kalite kontrol tekniklerinden yararlanma
  6. Çalışma ortamıyla yakından ilgisi olan faaliyetler
  7. Kalite kontrol faaliyetlerinde canlılık ve süreklilik
  8. Karşılıklı gelişme
  9. Özgürlük ve yaratıcılık
  10. Kalitenin sorunların ve gelişmenin farkında olma.

1960’lı yıllarda Japonya’da uygulanmaya başlanan ve oldukça başarılı sonuçlar veren Kalite Çemberleri, 1970’li yıllarda önce ABD’de daha sonra da diğer Batı ülkelerde uygulanmaya başlanmış ve son yıllarda en çok konuşulan konulardan biri haline gelmiştir.

Amaçlar;

  • Çalışanların gerek kendisini, gerekse başkalarını geliştirmesi

  • Yüksek verim kalite bilincinin yerleşmesi

  • Birimler ve kişiler arası haberleşmenin, işbirliği ve ekip çalışmasının gelişmesi

  • Problem getirme yerine çözüm getirme alışkanlığı kazanılması

  • Çalışanlarda yaratıcılığın arttırılması

  • Fikir ve görüşlerin uygulanmasına olanak sağlanması şeklinde açıklanabilir.

Belirlenen bu amaçlar, aşağıdaki hedeflere ulaşmada etkendir:

  • Kalitenin geliştirilmesi

  • Verimin arttırılması

  • Maliyetlerin düşürülmesi

  • İşlerin daha kısa sürede yapılması

  • Karlılığın arttırılması.

Yukarıda belirtilen amaçlar yoluyla, değişim hızlandırılır. Bunu mümkün kılan şartlar ise şunlardır:

  • Amaçların birlikte saptanması için ortak çaba

  • Birlikte alınan kararlara güven

  • Gelişen ve gönüllü işbirliği

Gruplar halinde çalışanların kenetlenebilmesinin sağlanmasında ilk adım: Şirketin “Hedeflerine ulaşabilmesi” için; tüm çalışanların toplam kalite prensip ve metodlarını benimsemek, uygulamak,geliştirmek konularında duyarlılaştırılmasıdır.

Adsız

Dünyaca ünlü yöneticiler incelendiğinde 4 ortak noktaları olduğu keşfedilmiştir. Bunlar;

  • Güvenmek

  • Risk alabilmek

  • Küçük adımlarla gelişmek

  • Hemen başlamak

Doğaldır ki her yöneticiden aynı şekilde davranmaları beklenemez, ancak unutulmamalıdır ki bir şirket ve yöneticisi çalışanlarıyla birlikte değerlendirilir. Çalışanların kendilerinde meydana gelen gelişmeler toplandığında belki ufak gözüken bu iyileşmeler,şirketin bütününde daha büyük etkiye sahip olacaktır.

Harwood_arastirmalari_Harwood_studies_muhammet_negiz_erzincan_university_.jpg

 

KALİTE ÇEMBERLERİ KİMLERDEN OLUŞUR?

 1.Çember Lideri Kimdir ?

 Çemberin bir üyesidir. Lider üyeler tarafından belirlenir. Kalite çemberi sistemini uygulayan kuruluşlarda yaşanan deneyimler, başlangıçta ilk amir lider olduğunda başarı şansının daha yüksek olduğunu göstermektedir. Görevleri:

• Çember faaliyetlerini yönlendirir ve koordinasyonunu sağlar.

• Çemberle diğer birimler arasında iletişimi temin eder.

• Eğitim ihtiyaçlarını Kalite Rehberi ile koordineli olarak belirler.

• Toplantılarda görüşülen konuların ve alınan kararların tutanaklar ile belgelenmesini sağlar.

• Gerektiğinde Kalite Rehberini toplantılara davet eder.

• Çember faaliyetlerinin yürütülmesinde diğer üyelerle birlikte görev alır.

kalitecemberleri5

2. Kalite Rehberi Kimdir ?

Gerektiğinde çember faaliyetlerinin yürütülmesinde yönlendirici, destekleyici ve yol gösterici rol üstlenen çalışanlardır:

• Eğitim ihtiyaçlarını Çember Lideri ile koordineli olarak belirleyerek üyelerin bu konularda bilgilendirilmesini sağlar.

• Gerektiğinde toplantılara katılarak veri analizi, problem çözme teknikleri konularında ve çalışmaların sunumunda üyelere yardımcı olur.

 3. Üyelerin görevleri nelerdir ?

• İş alanlarıyla ilgili iyileştirme olanaklarını belirler.

• Belirlenen iyileştirme olanaklarına ilişkin verileri toplar.

• Verileri problem çözme teknikleri aracılığıyla analiz eder.

• Çözüm önerileri hazırlar, iyileştirme faaliyetlerini planlar; birim

yönetimine/süreç iyileştirme ekibine çember faaliyetleri ve sonuçları hakkında bilgi verir.

• Yapılan çalışmaları ve sağlanan gelişmeleri birim yönetimine/süreç

iyileştirme ekibine raporlar. Gerektiğinde çalışma sonuçlarını sözlü ve görsel olarak üst yönetime sunar.

• Onaylanan çözüm önerilerinin planlanmasında, uygulanmasında, izlenmesinde, standardizasyonunda görev alabilir.

 Çember çalışmaları nasıl yürütülür ?

Kalite çemberleri kendilerine bir isim seçerek faaliyetlerine başlar. Çalışmalar haftada bir veya gereken durumlarda daha sık toplanmak sureti ile yürütülür. Çember toplantılarında görüşülen konular ve alınan kararlar toplantı tutanakları ile belgelenir ve birim yönetimi/süreç iyileştirme ekibine sunulur.

images
 Bir çember toplantısında neler yapılır ?

Çember toplantılarının gündemini oluşturabilecek etkinlikler aşağıda belirtilmiştir:

Veri analizi, problem çözme teknikleri vb. konularda çember üyelerini bilgilendirici eğitimlerin verilmesi,

Üzerinde çalışılacak sorunun saptanması,

Sorun analizi,

Çözüm/iyileştirme önerilerinin hazırlanması, Raporlama/sunum hazırlıkları, Uygulama, izleme ve standardizasyon çalışmaları.

Toplantı İlkeleri nelerdir ?

personel-yonetiminden-insan-kaynaklarina-gecis • Toplantı sıklığı, toplantı yeri ve zamanı belirlenmelidir.

• Her üye toplantılara katılmalı ve toplantılara zamanında gelmelidir.

• Toplantılara planlanan zamanda başlanmalı ve bitirilmelidir.

• Toplantı gündemi belirlenmeli ve tüm üyelerce anlaşılması sağlanmalıdır.

• Tüm üyelerin görüşlerini söylemesine olanak verecek katılımcı bir ortam yaratılmalıdır.

• Toplantı sırasında çember üyeleri:

. Konuyu dağıtmaktan kaçınmalı,

. Birbirlerinin sözünü kesmemeli,

. İkili diyaloglara girmemeli,

. Kişileri eleştirmemeli ve

. Başkalarının fikirleriyle alay etmekten veya küçümsemekten kaçınmalıdır.

• Uzlaşmaya varılamayan konularda oylama yöntemine başvurulur. Oylamada tüm üyelerin oy hakkı eşittir; kalite rehberinin oy hakkı yoktur.

• Toplantı sonunda bir sonraki toplantıya kadar yapılması gerekenler belirlenmelidir.

• Üyeler arasında işbölümü yapılmalı, görev ve termin süreleri belirlenmelidir.

• Tüm üyeler kendilerine verilen görevleri anlamış olmalıdır.

• Çember üyeleri kendilerine verilen görevleri eksiksiz ve zamanında tamamlayarak toplantılara hazırlıklı gelmelidir.

• Alınan kararların ve yapılan işlerin takibi yapılmalıdır.

• Ekip toplantılarında görüşülen konular ve alınan kararlar tutanaklar üzerinde belgelenmelidir.

Kalite çemberleri hangi alanlarda faaliyet gösterebilir ?

Kalite çemberleri kuruluşun teknik ve idari birimlerinde aşağıda belirtilen alanlarda faaliyet gösterebilir:

  • Maliyeti azaltıcı ve/veya geliri artırıcı yöntemler geliştirme,
  • Kalite iyileştirme,
  • İç/dış müşteri memnuniyetinin artırılması,
  • Hurda ve yeniden işleme oranını azaltma ve/veya önleme,
  • Verimliliğin artırılması,
  • İşçi sağlığı ve iş güvenliği,
  • Operasyon ve iş kolaylaştırma,
  • Tedarikçilerle ilişkilerin geliştirilmesi,
  • Bilgi akışını hızlandırma,
  • Enerji tasarrufu sağlama,
  • Çalışma ortamının iyileştirilmesi.

Kalite çemberi faaliyetleri dışında kalan alanlar aşağıda belirtilmiştir :

·        Yönetim politikaları,

·        Ücret, terfi ve disiplin yönetmelikleri,

·        Yeni ürün tasarımı,

·        Kişisel konular.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s