KALİTE YÖNETİMİ’NDE BİR MODEL: EFQM (European Foundation For Quality Management) Mükemmellik Modeli


TÜRKİYE DE AVRUPA KALİTE ÖDÜLÜ ALAN ŞİRKETLER

Küreselleşme ile birlikte artan rekabet ortamında firmaların “Kalite” anlayışına bakış açıları değişmiştir. Kalite müşteriye sunulan ürün ve hizmette mükemmelliğe ulaşmanın yanı sıra yönetim alanında da mükemmelliği yakalamayı amaç edinmiştir. Firmalar, yönetimde mükemmelliğe erişebilmek için yol gösterici olan modelleri kendi yönetim sistemlerine entegre etmektedirler.

“EFQM Mükemmellik Modeli”; Avrupa Kalite Yönetimi Vakfı tarafından oluşturulmuş bir Kalite Yönetim Modelidir.

EFQM Mükemmellik Modeli, kuruluşların mükemmellik yolunda ilerleyip ilerlemediklerini ölçerek, kuvvetli yönlerini ve iyileştirmeye açık alanlarını görmelerini sağlayan,  uygun çözümler bulmalarında rehberlik eden, bir özdeğerlendirme aracıdır.

EFQM Avrupa’nın başlıca  14 şirketinin başkanları tarafından 1988 yılında Brüksel’ de kuruldu. (Bosch, BT, Bull, Ciba-Geigy, Dassault, Electrolux, Olivetti, Sulzer, Philips, Renault, Volswagen, Fiat, KLM, Nestle. ) Bu atılgan idari iş gücü şimdi 800 üyeden daha fazlasını oluşturmaktadır. Kalite ödüllerinin en eskisi ve tanınmışı Japonya’da 1951 yılında başlatılan “Deming Ödülü”dür. Bunu sırasıyla ABD’da 1988’de “Malcolm Baldridge Ulusal Kalite Ödülü”, Avrupa’da EFQM (Avrupa Büyük Ödülü) izlemiştir.

Deming Ödülü ilk kez 1951’de Japanese Union of Scientists and Engineers (JUSE) tarafından verildi.  Malcome Baldrige ödülü 1987’de ABD’de verilmeye başlandı.  EFQM (European Foundation for Quality Management) 1988’de kuruldu. 

Ticari mükemmellik için Avrupa Modeli şimdi Avrupa Kalite Birliği olarak geçmektedir. İlk defa 1991 yılında verilen EFQM Ödülü’nün (EFQM Avrupa Kalite Ödülü’nü esas alan Ulusal Kalite Ödülü ise KalDer tarafından 1992’den itibaren verilmeye başlandı.) (EFQM ve KalDer, 2003) amacı, rekabet avantajı için bir strateji olarak kalitenin kabulünü hızlandırarak ve kalite geliştirme aktivitelerini destekleyerek dünya pazarında Avrupa şirketlerinin yerini güçlendirmektir. Ödülde esas alınan özdeğerlendirme modeline göre, müşteri tatmini, çalışanların tatmini ve toplum üzerindeki etki konularında başarı, politika ve stratejilerin, çalışanların, kaynakların ve süreçlerin uygun bir liderlik anlayışı ile yönetilmesiyle sağlanabilir ve böylece iş sonuçlarında mükemmelliğe ulaşılabilir.

efqm2

Özdeğerlendirme modeli, kolaylık sağlaması amacıyla, temel kavramlarla ilişki içerisindeki 9 kriter; girdiler ve sonuçlar  olarak iki ayrı grupta toplanmıştır:

Girdiler kısmını oluşturan ve aşağıda görülen beş kriter, kuruluşun iş sonuçlarına ulaşmak için nasıl çalışmakta olduğu ve sonuçlara nasıl ulaştığı ile ilgilidir:

  1. Liderlik
  2. Politika ve Strateji
  3. Çalışanlar
  4. İşbirlikleri ve Kaynaklar
  5. Süreçler

Girdi kriterlerinin değerlendirilmesi sırasında göz önünde bulundurulan boyutlar şunlardır:

  • ƒ Yaklaşım
  • ƒ Yayılım
  • ƒ Değerlendirme ve gözden geçirme.

Girdiler kısmı nasıl sorusuna yanıt aranmaktadır: Yaklaşım sağlam temelli mi?, Politika ve stratejiler bütünleşik mi?, Yayılım tüm birimleri kapsamakta mı?,  Değerlendirme ve gözden geçirme, ölçme, öğrenme iyileştirme adımları yapılıyor mu? diye sorgulanmaktadır.

Sonuçlar kısmını oluşturan ve aşağıda görülen dört kriter ise kuruluşun iş sonuçları açısından ulaştığı seviyenin değerlendirilmesine imkan sağlar (Ne elde edildi sorusuna yanıt aranır):

  1. Müşterilerle İlgili Sonuçlar
  2. Çalışanlarla İlgili Sonuçlar
  3. Toplumla İlgili Sonuçlar
  4. Temel Performans Göstergeleri /Sonuçları

Sonuç kriterlerinin değerlendirilmesi sırasında göz önünde bulundurulan boyutlar ise şunlardır: Sonuçlar ve yayılımdır: Sonuçların eğilimleri olumlu mu ve hedefler ile uyumlu mu?, Sonuçlar dış kuruluşlar ve en iyi ile kıyaslanmakta mı?, Sonuçlar yaklaşımdan mı kaynaklanmaktadır?, Sonuçlar ilgili alanın tüm birimlerini içermekte mi? şeklinde sorgulanmaktadır.

Toplam Kalite Yönetimi, buna bağlı olarak da EFQM Mükemmellik Modeli, yönetimin kalitesini ölçmeye yöneliktir. Ortaya konan yöntemlerin, hedefleri ne kadar iyileştirdiğine bakılır. PUKÖ döngüsünü esas alır. Sonuçlar Temel Performans Göstergeleri ile, birkaç yıl baz alınarak incelenir.

PUKO DÖNGÜSÜ

PUKO

Planla : Problemin tanımlanması, muhtemel sebeplerin belirlenmesi, veri toplama ve analiz etme, asıl sebeplerin ortaya konması, iyileştirme faaliyetlerinin tanımlanması.

Uygula :  Belirlenen iyileştirme faaliyetlerinin uygulanması.

Kontrol Et : İyileştirme faaliyetlerinin uygunluğu ve doğruluğunun kontrol edilmesi.

Önlem Al : Sürekliliğin sağlanması için standartlaştır.

 

Ülkemizde KalDer Kalite Ödülü Katagorileri:

  • Büyük Ölçekli İşletmeler
  •  Operasyonel Birimler /Araştırma birimleri gibi)
  •  Bağımsız KOBİ
  • Bağlı KOBİ
  • Kamu Sektörü
  • Sivil Toplum Kuruluşları

                                EFQM MODELİ AŞAMALARI

 

EFQM AŞAMALARI.png

 

Temel Kavramlar

  • Sonuçlara yönelme,
  • Müşteri odaklılık,
  • Liderlik ve amacın tutarlılığı,
  • Süreçler ve verilerle yönetim,
  • Çalışanların geliştirilmesi ve katılımı,
  • Sürekli öğrenme, yenilikçilik ve iyileşme,
  • İşbirliklerin geliştirilmesi,
  • Kurumsal sosyal sorumluluk

 

 

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s